Đông Trùng Hạ Thảo Là Gì? Công Dụng, Cách Dùng, Giá Bán, Phân Biệt

Đông trùng hạ thảo là gì? Công dụng, cách dùng, giá bán và cách phân biệt

Đông trùng hạ thảo vốn được mệnh danh là “thần dược” cho sức khỏe. Nó có khả năng bồi dưỡng cơ thể cực kỳ tốt, lại đặc biệt quý hiếm. Bạn đã thực sự hiểu rõ đông trùng hạ thảo là gì chưa? Vị thuốc này có công dụng ra sao? Hãy theo dõi bài viết dưới đây để hiểu hơn về loại dược liệu này. 

Đông trùng hạ thảo là gì, dược liệu này sống ở đâu?

Nhiều người luôn thắc mắc không biết đông trùng hạ thảo là cây hay con gì. Thực chất, vị dược liệu này là sự kết hợp kì diệu giữa côn trùng và thực vật. Bản chất của nó là một loại nấm (có tên gọi là Ophiocordyceps sinensis) nhưng sống ký sinh trên cơ thể của ấu trùng bướm. 

Vậy đông trùng hạ thảo xuất xứ chính xác từ đâu? Ngoài tự nhiên đông trùng hạ thảo sống ở đâu? Trong tự nhiên, loài nấm Ophiocordyceps sinensis xuất hiện và phát triển mạnh ở Tây Tạng hay trên các dãy núi cao Hymalaya. Vì thế nên chúng thường được tìm thấy tại những nơi có độ cao từ 4000-5000m so với mực nước biển. 

Tuy nhiên, nhờ sự phát triển của khoa học, đông trùng hạ thảo hiện nay đã có thể được sản xuất nhân tạo. Mặc dù vậy, quá trình nuôi cấy cũng rất phức tạp và đòi hỏi phải có sự can thiệp của công nghệ cao.

Đông trùng hạ thảo là một dược liệu vô cùng quý hiếm
Đông trùng hạ thảo là một dược liệu vô cùng quý hiếm

Quá trình hình thành của đông trùng hạ thảo

Nguồn gốc của đông trùng hạ thảo trước nay vẫn luôn được coi là một điều kỳ diệu của thiên nhiên. Vào mùa đông, nấm Ophiocordyceps sinensis phát triển mạnh và sẽ ký sinh vào cơ thể ấu trùng qua đường ăn hoặc lỗ thở. Sau đó chúng bắt đầu ăn sâu, xâm chiếm hết các mô của vật chủ và hút hết chất dinh dưỡng. Ấu trùng cũng vì vậy mà dần dần chết đi. 

Đến mùa hè, loại nấm này bắt đầu mọc ra từ cơ thể của ấu trùng. Nó phát triển và vươn nhánh, có màu vàng nâu và trở thành một loại dược liệu quý giá. Với các loại được khai thác tự nhiên, người ta sử dụng cả phần thân ấu trùng và nhánh cây để làm thuốc. 

Chính quá trình hình thành này cũng là sự giải thích cho ý nghĩa cái tên của nó: “Đông trùng” chính là ấu trùng vào mùa đông, còn “hạ thảo” là loại cây phát triển vào mùa hè.

Phân loại đông trùng hạ thảo

Trên thị trường hiện nay, dược liệu vô cùng quý giá này cũng có rất nhiều loại. Nó được phân chia dựa trên nguồn gốc, hình thái chế phẩm hoặc theo trạng thái.

Phân loại theo nguồn gốc

Dựa vào nguồn gốc thì chúng ta có thể chia vị thuốc quý giá thành 2 loại là dạng tự nhiên và nhân tạo.

  • Loại tự nhiên: Đây là loại có giá trị cao nhất bởi nó vô cùng quý hiếm. Bởi được hình thành một cách hoàn toàn tự nhiên nên loại này không phải lúc nào cũng có và số lượng cũng hạn chế. Ngoài ra, nó chỉ xuất hiện trên vùng núi cao trên 4000m. Vậy nên việc tìm kiếm và thu hái cũng mất nhiều công sức hơn.
  • Loại nuôi cấy nhân tạo: Đây là loại được tạo nên dựa trên công nghệ sinh học. Nấm Ophiocordyceps sinensis sẽ được nuôi cấy trên cơ thể ấu trùng hoặc trên cơ chất khác như gạo lứt, đậu xanh, ngô,… Chất lượng của sản phẩm nhân tạo cũng rất sát với loại tự nhiên.
Dược liệu quý giá này giờ đã có thể được nuôi cấy nhân tạo
Dược liệu quý giá này giờ đã có thể được nuôi cấy nhân tạo

Phân loại theo hình thái

Đông trùng hạ thảo được bán ra có thể ở dạng nguyên bản hoặc đã được bào chế thành các dạng chế phẩm dễ sử dụng hơn. Các hình thái tồn tại của dược liệu này có thể là:

  • Nguyên con: Với loại này, chúng ta có thể thấy nguyên hình dạng của đông trùng hạ thảo. Nó bao gồm cả phần thân ấu trùng và phần sợi nấm mọc thẳng lên từ đầu của ấu trùng. Dạng này thường được sử dụng bằng cách sắc thuốc uống hoặc có thể ăn sống.
  • Dạng nước: Các thành phần tinh túy nhất trong dược liệu có thể được chắt lọc và chiết xuất thành dạng nước. Sau đó đóng thành chai nhỏ để người dùng có thể dễ dàng sử dụng bằng cách uống trực tiếp.
  • Dạng bột: Dược liệu được nghiền nhuyễn thành dạng bột bằng máy hoặc thủ công. Dạng này có thể dùng trực tiếp bằng cách pha trà uống hoặc thêm vào món ăn.
  • Dạng viên nang: Loại này cũng dạng bột, nhưng được đóng trong các viên con nhộng để dễ dàng bảo quản và sử dụng. Người dùng chỉ cần uống trực tiếp với nước vô cùng dễ dàng, phù hợp với người không thích mùi vị của dược liệu này.
  • Dạng túi lọc: Dạng đông trùng hạ thảo này được dùng như các loại trà túi lọc bình thường. Bạn chỉ cần nhúng túi lọc vào cốc nước nóng, để một lúc cho các dưỡng chất thôi hết ra nước và uống trực tiếp.

Phân loại theo trạng thái

Bạn có thể mua đông trùng hạ thảo ở dạng tươi hoặc dạng khô. Mỗi loại sẽ có đặc điểm cũng như cách dùng khác nhau.

  • Dạng tươi: Đông trùng hạ thảo tươi phải là loại nguyên con, chưa khai thác quá 1 tháng và được bảo quản trong môi trường dưới -50 độ C. Đây là loại có thể giữ được gần như là nguyên vẹn dưỡng chất, giá trị vô cùng cao. Vậy nên tác dụng của loại tươi cũng hiệu quả hơn loại khô. 
  • Dạng khô: Sau khi đã làm sạch, đông trùng hạ thảo sẽ được phơi khô để có thể dễ bảo quản. Vì đã qua một số quy trình sơ chế nên sẽ không thể bằng được về hàm lượng dưỡng chất và tác dụng đông trùng hạ thảo tươi. Mặc dù vậy, dạng khô lại có thể để được lâu hơn, phù hợp sử dụng trong thời gian dài.
Người dùng có thể chọn mua loại tươi hoặc loại được sấy khô
Người dùng có thể chọn mua loại tươi hoặc loại được sấy khô

Xem thêm

Thành phần hóa học trong đông trùng hạ thảo

Theo các nghiên cứu khoa học, trong vị thuốc thần kỳ này có chứa rất nhiều dưỡng chất tốt cho sức khỏe. Trong vị thuốc này, protein chiếm đến 25-30%. Ngoài ra còn có 17 loại axit amin, nhiều loại vitamin (A, B, C, E, K), khoáng chất và nguồn lipid lớn. 

Không chỉ vậy, trong thành phần của nó còn có D-mannitol – một loại đường có khả năng phòng chống các bệnh tiết niệu, phù não, thiểu niệu,… Đặc biệt, còn các hoạt chất rất khó để tìm thấy ở những dược liệu khác như Cordycepin, Hydroxyethyl-adenosine và Cordiceptic acid. Những chất này có công dụng rất tốt trong việc kháng khuẩn và tiêu diệt virus gây bệnh. 

Chính vì những thành phần hóa học trên mà vị thuốc quý này mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, đồng thời cung cấp nhiều năng lượng cho cơ thể. Đến nay, người ta vẫn đang tiếp tục khám phá các thành phần trong loại dược liệu này.

Tác dụng của đông trùng hạ thảo với sức khỏe

Thường được nhắc đến là một loại “thần dược” vô cùng tuyệt vời, vậy đông trùng hạ thảo có tác dụng gì?

Bồi bổ thể trạng, nâng cao sức khỏe

Nhờ hàm lượng dưỡng chất cao, đông trùng hạ thảo được coi như một loại thuốc đại bổ. Có thể sử dụng loại thảo dược này để cung cấp năng lượng cho cơ thể, tăng cường sức đề kháng. Chính vì thể nó sẽ giúp bạn cảm thấy khỏe mạnh hơn, đẩy lùi tình trạng suy nhược cơ thể.

Ngoài ra, axit amin có trong vị thuốc này có thể kích thích cơ thể sản sinh ra oxy và ATP để nuôi dưỡng các tế bào, đồng thời đẩy mạnh quá trình trao đổi chất. Từ đó giảm thiểu tình trạng mệt mỏi, chóng mặt, hoa mặt hay chứng chán ăn.

Vị thuốc quý từ thiên nhiên này mang lại rất nhiều lợi ích cho sức khỏe
Vị thuốc quý từ thiên nhiên này mang lại rất nhiều lợi ích cho sức khỏe

Phòng ngừa và hỗ trợ điều trị một số bệnh lý

Trong phòng và chữa bệnh thì vị “tiên dược” này được dùng để làm gì và phát huy công dụng như thế nào?

  • Giúp giảm cholesterol trong máu: Với khả năng này, đông trùng hạ thảo sẽ giúp ngăn ngừa và khắc phục các bệnh như béo phì, mỡ máu, gan nhiễm mỡ, xơ vữa động mạch,… Ngoài ra, nó còn thúc đẩy khả năng lưu thông máu toàn cơ thể.
  • Ổn định đường huyết: Loại thảo dược này là giải pháp rất tốt để cân bằng lượng đường trong máu và ổn định huyết áp. Vì thế nên đây cũng là phương thuốc rất tốt dành cho người bị tiểu đường.
  • Cải thiện chức năng thận: Một trong những tác dụng của đông trùng hạ thảo là giải độc, bổ sung thận khí. Từ đó giúp tăng cường chức năng thận, giảm tiểu đêm, ngăn ngừa và đẩy lùi bệnh sỏi thận, suy thận. 
  • Cải thiện sinh lý nam: Các chuyên gia đã chỉ ra rằng, vị thuốc có nguồn gốc từ ấu trùng và nấm này có thể hỗ trợ khắc phục các chứng: Xuất tinh sớm, tinh trùng loãng, rối loạn cương dương, giảm ham muốn ở nam giới.
  • Cải thiện hệ hô hấp: Khoa học đã chứng minh loại dược liệu này có tác dụng cải thiện bệnh hen suyễn, viêm phế quản. Đồng thời nó còn giúp làm sạch phổi và phục hồi các tế bào nang phổi bị hư hỏng do hút thuốc thường xuyên.
  • Đẩy lùi bệnh tim mạch: Nhờ khả năng ổn định nhịp tim và tăng cường chức năng tim mạch, dược liệu này rất hữu hiệu trong việc ngăn ngừa tắc nghẽn động mạch, đột quỵ, viêm cơ tim. Đây chính là một vị thuốc giúp bạn có trái tim khỏe mạnh.
  • Ngăn ngừa ung thư: Với người khỏe mạnh, việc sử dụng vị thuốc này được cho là sẽ giúp làm giảm tối đa nguy cơ ung thư. Còn với những người đang điều trị ung thư, vị thuốc này sẽ giúp thu nhỏ kích thước khối u và ngăn chặn quá trình phát triển của tế bào ung thư.
  • Đẩy nhanh quá trình phục hồi: Với những người có sức khỏe kém hoặc đang điều trị bệnh, dùng dược liệu này sẽ giúp cơ thể trở nên khỏe mạnh hơn, tăng cường sức chống chọi với bệnh tật, từ đó có thể nhanh chóng bình phục.

Cân bằng nội tiết, đẩy lùi lão hóa

Sự suy giảm nội tiết, đặc biệt là với phái nữ, sẽ khiến cho chúng ta gặp phải nhiều vấn đề trong cuộc sống. Một trong những tác dụng đông trùng hạ thảo mang đến nữa là khả năng điều hòa nội tiết tố trong cơ thể. Từ đó không chỉ giúp khắc phục các vấn đề liên quan đến rối loạn nội tiết tố như rối loạn kinh nguyệt, rụng tóc, nám da,… 

Ngoài ra, với khả năng này, đông trùng hạ thảo còn giúp chậm quá trình lão hóa. Chính bởi vậy, nó thường được dùng để làm chậm quá trình tiền mãn kinh. Đây cũng là bí quyết để cải thiện nếp nhăn, giúp làn da luôn tươi trẻ.

Đông trùng hạ thảo có khả năng chống lão hóa tốt
Đông trùng hạ thảo có khả năng chống lão hóa tốt

Cách dùng đông trùng hạ thảo

Với những công dụng vô cùng tuyệt vời cho sức khỏe như vậy thì đông trùng hạ thảo sử dụng như thế nào? Hãy cùng tìm hiểu một số cách dùng hiệu quả dưới đây.

  • Ăn sống: Với những loại nguyên con, bạn có thể rửa sạch với nước ấm rồi ăn trực tiếp luôn. Tuy nhiên chỉ nên ăn sống đông trùng hạ thảo tươi, vì dạng sấy khô sẽ rất cứng và dai.
  • Nấu thành món ăn: Khi chế biến các món ăn, hãy thêm vị thuốc này vào như một nguyên liệu nấu nướng. Bạn có thể sử dụng dạng bột để dễ dàng kết hợp được với nhiều món ăn. Hoặc dùng nguyên con với những món ninh lâu như các món canh, hầm,… 
  • Pha nước: Cho 5-7 sợi (nguyên con dạng tươi hoặc khô) vào ấm rồi đổ nước sôi vào. Ngâm khoảng 10 phút rồi rót ra uống. Ngoài ra, để dễ dàng sử dụng hơn, bạn có thể chọn dạng bột hoặc túi lọc để pha nước/trà. 
  • Ngâm rượu: Dùng loại nguyên con (tươi hoặc khô đều được) xếp vào bình thủy tinh. Đổ rượu trắng vào bình và ngâm trong khoảng 1 tháng. Để gia tăng hiệu quả, chúng ta cũng có thể kết hợp thêm một số dược liệu khác để ngâm cùng như: Kỷ tử, nhân sâm, nhung hươu,…
  • Uống chế phẩm dạng nước: Cách dùng đông trùng hạ thảo dạng nước là uống 1-2 chai một ngày, hoặc 3-4 chai/ngày với người đang điều trị bệnh. Tuy nhiên không nên uống hàng ngày mà chỉ nên sử dụng cách nhau 3-7 ngày.
  • Uống chế phẩm dạng viên: Cũng như dạng nước, các sản phẩm từ đông trùng hạ thảo dạng viên nén có thể uống trực tiếp. Cách dùng đông trùng hạ thảo dạng viên là uống từ 1-2 viên/ngày vào trước hoặc sau khi ăn. 

Dược liệu quý hiếm này có giá bao nhiêu?

Đông trùng hạ thảo là một dược liệu quý hiếm, vậy nên giá của nó cũng không hề rẻ. Ngoài ra, tùy vào từng phân loại mà chúng cũng có những mức giá khác nhau.

Loại khai thác tự nhiên

Loại khai thác tự nhiên chủ yếu được nhập khẩu từ Tây Tạng và một số nơi khác có nấm Ophiocordyceps sinensis phát triển. Tuy nhiên, mỗi năm Tây Tạng chỉ thu được tổng sản lượng trung bình là 80kg. Vì loại tự nhiên vừa có chất lượng tốt nhất lại vừa khan hiếm, nên giá trị của chúng cũng cao nhất. 

Trên thị trường, loại này thường được bán khoảng 50.000 USD – 90.000 USD/kg khô nguyên con ( tương đương 1,1 – 1,8 tỷ đồng). Với dạng tươi thì mức giá còn cao hơn thế và tùy thuộc vào đơn vị cung cấp. Tuy nhiên rất khó để có thể mua được dược liệu này ở dạng khai thác tự nhiên.

Đông trùng hạ thảo tươi có giá đắt nhất
Đông trùng hạ thảo tươi có giá đắt nhất

Loại nuôi cấy nhân tạo

Hiện nay, ở Việt Nam cũng đã có những đơn vị nuối cấy thành công đông trùng hạ thảo với chất lượng cao, không thua kém gì so với loại tự nhiên. Dưới đây là mức giá tham khảo cho loại được nuôi cấy nhân tạo tại Việt Nam:

  • Loại nuôi cấy trên nhộng tằm tươi: ~8 triệu đồng/100gr.
  • Loại cấy trên nhộng tằm sấy khô: ~6,4 triệu đồng/20gr.
  • Loại nuôi cấy trên quả thể tươi: ~2 triệu đồng/100gr.
  • Loại nuôi cấy trên quả thể khô sấy lạnh: ~ 3,3 triệu đồng/30gr.
  • Loại cấy trên quả thể sấy đối lưu: ~1,5 triệu đồng/20gr.
  • Loại bột sinh khối: ~1,5 triệu đồng/150gr.
  • Loại thái lát: 1 triệu đồng/500gr.

Với những loại được nuôi cấy nhân tạo này, chúng ta hoàn toàn có thể tìm mua một cách dễ dàng hơn so với loại khai thác tự nhiên. Mặc dù vậy, vị thuốc quý này cũng thường rất hay bị làm giả, lại được bán với giá trị cao, vậy nên hãy luôn chọn mua những cơ sở dược liệu uy tín.

Mỗi loại sẽ có những mức giá khác nhau
Mỗi loại sẽ có những mức giá khác nhau

Những lưu ý khi dùng để đạt được hiệu quả tốt nhất

Giá trị của đông trùng hạ thảo là thứ không thể phủ nhận. Tuy nhiên, nếu không dùng đúng cách thì bất kỳ loại dược liệu nào dù có tốt đến đâu cũng sẽ không đem lại hiệu quả như mong muốn. Chính vì thế, hãy ghi nhớ những lưu ý khi dùng đông trùng hạ thảo dưới đây để giúp dược liệu này phát huy công dụng tối đa:

  • Sử dụng với liều lượng và tần suất hợp lý, không nên quá lạm dụng. Việc dùng quá liều có thể gây phản tác dụng, thậm chí dẫn đến nổi mề đay, phát ban, chảy máu cam. Mỗi người sẽ có thể trạng và vấn đề bệnh lý khác nhau, vì vậy nên tham khảo ý kiến chuyên gia về việc dùng sao cho phù hợp. 
  • Uống đông trùng hạ thảo vào buổi tối có thể gây mất ngủ. Hãy đổi sang uống buổi sáng nếu bạn gặp phải tình trạng này.
  • Không nên dùng đông trùng hạ thảo cho những người bị sốt, cảm lạnh, ho, chuẩn bị phẫu thuật hoặc mắc bệnh rối loạn đông máu và các bệnh tự miễn (viêm khớp dạng thấp, lupus ban đỏ, đa xơ cứng,…)
  • Phụ nữ có thai, đang cho con bú cần có sự tư vấn của bác sĩ nếu muốn dùng dược liệu này. Trẻ em dưới 14 tuổi được khuyến cáo không nên dùng vì khó hấp thụ được hết lượng dưỡng chất quá lớn.
  • Đông trùng hạ thảo kỵ đun với kim loại. Vậy nên tốt nhất hãy dùng nồi đất hoặc sứ để chế biến.

Trên đây là những thông tin để giải đáp thắc mắc đông trùng hạ thảo là con gì, mọc ở đâu. Hy vọng bài viết đã giúp bạn hiểu đông trùng hạ thảo uống có tác dụng gì, dùng như thế nào và cần sử dụng sao cho hiệu quả..

Xem thêm

Ngày đăng 18:00 - 09/10/2020
Cập nhật lúc: 10:52 AM , 12/10/2020
Đánh giá bài viết

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *