Mề Đay Cấp: Dấu Hiệu Nhận Biết Và Các Biện Pháp Chữa Trị Hiệu Quả
Bài thuốc nam bí truyền 5 đời 150 năm đã được tối ưu và hoàn thiện bởi dòng họ Đỗ Minh. Đã mang lại hiệu quả điều trị cho hàng ngàn người. Xem ngay

Mề đay cấp: Dấu hiệu nhận biết và các biện pháp chữa trị hiệu quả

Mề đay cấp là trạng thái bị nổi mề đay dưới 6 tuần, bệnh lý khởi phát đột ngột, lan rộng và có xu hướng giảm nhanh khi được điều trị. Một số trường hợp không điều trị ngay hoặc áp dụng sai cách, bệnh kéo dài trên 6 tuần đã chuyển sang giai đoạn mãn tính. 

Nổi mề đay cấp là bệnh gì?

Nổi mày đay (mề đay) là một dạng dị ứng ngoài da do tác nhân bên ngoài hoặc bên trong cơ thể gây ra. Lúc này các mao mạch và niêm mạc dưới da phản ứng lại với các tác nhân gây hại, làm xuất hiện tình trạng sưng phù, mẩn đỏ, ngứa ngáy khó chịu. Những nốt mề đay nổi lên có thể xuất hiện ở bất kỳ vị trí nào trên cơ thể với đường kính từ vài milimet đến vài centimet. 

Mề đay cấp sẽ xuất hiện trong thời gian 6 tuần trở lại
Mề đay cấp sẽ xuất hiện trong thời gian 6 tuần trở lại

Vậy mề đay cấp tính là gì? Đây là trạng thái bệnh xuất hiện trong thời gian từ vài ngày đến 6 tuần. Sau đó các nốt mẩn đỏ có thể tự mất đi mà không cần dùng thuốc nhưng lại có khả năng tái phát trong các lần sau. 

Nguyên nhân bị nổi mề đay cấp

Cơ chế khởi phát mề đay cấp tính khá phức tạp bởi có liên quan đến hoạt động quá mức của hệ miễn dịch, sự gia tăng kháng nguyên IgE trong huyết tương và vai trò của tế bào mast. 

Một số tác nhân có khả năng kích thích hệ miễn dịch gây bệnh mề đay cấp có thể kể đến như: 

  • Do bị nhiễm trùng cấp tính ở các cơ quan trong hệ hô hấp trên. 
  • Do cơ thể tiếp xúc với hóa chất, mủ thực vật, xà phòng, nọc độc côn trùng. 
  • Do thời tiết thay đổi đột ngột, quá nóng hoặc quá lạnh làm tăng nguy cơ bị nổi mề đay cấp. 
  • Do người bệnh hít phải các dị nguyên như mạt bụi, lông chó mèo, khí bay hơi từ hóa chất, nấm mốc, phân hoa,…
  • Do cơ thể bị dị ứng với thuốc đặc biệt là kháng sinh penicillin. 
  • Do căng thẳng thần kinh làm tăng nguy cơ bị nổi mề đay cấp tính. 
  • Do dị ứng với một số loại thực phẩm, thức ăn như hải sản, thịt bò, đậu phộng,…
  • Do rối loạn nội tiết tố khiến các chị em dễ bị bệnh mề đay cấp tính. 
  • Do bị suy nhược cơ thể làm tăng nguy cơ bị mắc bệnh mề đay. 
  • Do da tiết quá nhiều mồ hôi gây cảm giác ngứa ngáy, khó chịu, tăng nguy cơ mắc bệnh. 

Ngoài các yếu tố chúng tôi đã kể trên thì còn có nhiều nguyên nhân khác có thể gây bệnh. So với giai đoạn mãn tính, mề đay cấp bệnh học có thể dễ dàng xác định được tác nhân gây bệnh  từ đó  giúp bác sĩ tìm ra hướng điều trị phù hợp. 

Triệu chứng mề đay cấp như thế nào?

Thông thường những trường hợp bị dị ứng mề đay cấp sẽ xuất hiện những vùng tổn thương da đột ngột và lan rộng chỉ trong một thời gian ngắn. Phạm vi ảnh hưởng và hình dạng của mề đay còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác. 

Nổi mề đay ban đầu da sẽ có những nốt màu hồng nhạt
Nổi mề đay ban đầu da sẽ có những nốt màu hồng nhạt

Để kiểm soát được bệnh lý bạn cần nhận biết được các biểu hiện của chứng mề đay. Cụ thể, triệu chứng mề đay cấp là gì? 

  • Ban đầu trên da sẽ xuất hiện những nốt màu hồng, trắng nhạt hoặc bị phát ban với những vùng có màu đỏ hoặc hồng. 
  • Các vùng tổn thương da có thể nổi cộm hơn các khu vực bình thường hoặc chúng sẽ bằng phẳng. 
  • Nếu bị nổi mẩn ngứa, phát ban trên da người bệnh cào gãi hoặc chà xát mạnh sẽ có dấu hiệu lan rộng sang các vùng khác. 
  • Trường hợp nổi mề đay cấp mức độ nghiêm trọng bệnh nhân có thể bị sưng mí mắt, môi, mặt và ứ nghẹn cổ họng. 
  • Mề đay cấp ở trẻ em và người lớn có thể gây ngứa ngáy, có cảm giác đau nhẹ, nóng rát hoặc có thể có thêm các triệu chứng toàn thân như tiêu chảy, chán ăn, đau bụng, hắt hơi,…

Nổi mề đay vật lý như do ánh sáng, ma sát hay nước,…phạm vi ảnh hưởng sẽ hẹp hơn những trường hợp bị mày đay do yếu tố nội sinh như nhiễm trùng, hệ miễn dịch yếu, rối loạn nội tiết tố. Tuy nhiên người bệnh vẫn cần thận trọng và chủ động điều trị từ sớm để tránh biến chứng nguy hiểm. 

Mề đay cấp có gây nguy hiểm không?

Mề đay cấp có nguy hiểm không, câu trả lời là không bởi bệnh lý thường chỉ gây ảnh hưởng bên ngoài da, không đe dọa đến sức khỏe hay tính mạng của người bệnh. Tùy theo các triệu chứng bên ngoài, bệnh nhân sẽ có cảm giác ngứa ngáy, khó chịu, bứt rứt, chất lượng giấc ngủ suy giảm. 

Nổi mề đay cấp không điều trị sớm có thể chuyển sang giai đoạn mãn tính
Nổi mề đay cấp không điều trị sớm có thể chuyển sang giai đoạn mãn tính

Tuy nhiên mề đay cấp ở trẻ em, người lớn, phụ nữ sau sinh không được điều trị kịp thời có thể gây ra những biến chứng như: 

  • Biến chứng nhiễm trùng da nếu người bệnh cào gãi, chà xát mạnh gây trầy xước, chảy máu làm tăng nguy cơ bị nhiễm trùng và bội nhiễm. 
  • Biến chứng phù mạch xuất hiện hơn ở 20% ca mắc bệnh. Lúc này vùng da nổi mề đay bị tổn thương sâu, triệu chứng khu trú tại những khu vực nhảy cảm như mí mắt, môi, lưỡi, cơ quan sinh dục. 
  • Biến chứng viêm kết mạc dị ứng ở mắt gây đỏ mắt, chảy nước mắt, ngứa ngáy, khó chịu,…
  • Biến chứng sốc phản vệ gây triệu chứng suy hô hấp, đe dọa đến tính mạng nếu không được cấp cứu kịp thời. 

Do đó khi người bệnh có các biểu hiện như khó thở, ói mửa, tụt huyết áp, khó nuốt,… thì cần di chuyển nhanh đến cơ sở y tế để được bác sĩ kiểm tra và tìm cách điều trị kịp thời.  

Theo thống kê ghi lại, có hơn 90% trường hợp bị mề đay cấp mức độ nhẹ khỏi bệnh nhờ được điều trị kịp thời và chăm sóc đúng cách. Có khoảng 5% người bệnh bị mày đay cấp phát triển thành mãn tính và chưa đến 5% trường hợp bị nổi mề đay do sốc phản vệ hay phù mạch. 

Cách chữa nổi mề đay cấp

Những triệu chứng của mề đay cấp có thể tự khỏi sau vài giờ, không cần can thiệp biện pháp y tế. Nhưng với những trường hợp kéo dài trên 2 ngày có thể phát sinh các triệu chứng như nóng rát, khó chịu, ngứa ngáy,… Nếu có những biểu hiện trên, bệnh nhân nên áp dụng một số phương pháp dưới đây. 

Điều trị mề đay cấp tính bằng biện pháp Tây y

Nếu triệu chứng mề đay ngày càng nghiêm trọng, cảm giác ngứa ngáy kéo dài người bệnh cần di chuyển nhanh đến cơ sở y tế để bác sĩ kiểm tra và chỉ định dùng thuốc phù hợp. 

Dùng kem bôi ngoài da để cải thiện triệu chứng nổi mề đay
Dùng kem bôi ngoài da để cải thiện triệu chứng nổi mề đay

Các loại thuốc chữa mề đay cấp tính thường được bác sĩ chỉ định sử dụng có thể kể đến như: 

  • Thuốc Epinephrine dùng trong trường hợp bị phù mạch, khó thở, co thắt phế quản. Tùy theo tình trạng bệnh lý bác sĩ có thể chỉ định người bệnh dùng thuốc dạng khí dung hoặc tiêm vào tĩnh mạch.
  • Thuốc anti histamin ức chế cơ thể giải phóng histamin vào da và niêm mạc, giúp các tổn thương và triệu chứng được cải thiện. Một số loại thuốc ức chế histamin được bác sĩ dùng trong điều trị mề đay cấp tính có thể kể đến như loratadin, desloratadine,…
  • Kem bôi ngoài da để làm dịu các triệu chứng ở phạm vi nhỏ, giúp giảm viêm, cải thiện cơn ngứa, làm dịu nhanh vùng da bị kích ứng. Các loại kem bôi được bác sĩ dùng nhiều có thể kể đến như cetaphil, vaseline,…
  • Thuốc corticoid dạng uống dùng trong trường hợp nổi mề đay cấp nghiêm trọng. Lưu ý loại thuốc này có thể gây biến chứng nên bệnh nhân cần phải sử dụng theo chỉ định của bác sĩ. 
  • Ngoài ra một số trường hợp đặc biệt, khi bệnh nhân xuất hiện triệu chứng phù mạch có thể sẽ được chỉ định tiêm epinephrine để phòng ngừa biến chứng sốc phản vệ. 

Lưu ý thêm, việc điều trị mề đay cấp bác sĩ sẽ hạn chế sử dụng các loại thuốc như ức chế miễn dịch, thuốc chống trầm cảm,… để tránh gây nguy hiểm cho sức khỏe bệnh nhân. Thông thường những loại thuốc này thường được chỉ định cho những trường hợp bệnh mãn tính nhiều hơn. 

Điều trị bệnh mề đay bằng bài thuốc Đông y

Mề đay cấp trong sách Đông y ghi lại là do phong hàn xâm nhập kết hợp với yếu tố hoạt huyết bên trong gây tổn thương cho da đột ngột. Biểu hiện đặc trưng của bệnh là các vết ban màu hồng nhạt, ngứa ngáy và có tốc độ lây lan nhanh chóng. 

Thuốc Đông y chữa bệnh an toàn, hạn chế nguy cơ tái phát
Thuốc Đông y chữa bệnh an toàn, hạn chế nguy cơ tái phát

Áp dụng cách điều trị bệnh mề đay cấp bằng thuốc Đông y bạn có thể sử dụng bằng 1 trong 2 bài thuốc sau đây: 

  • Bài thuốc Đông y số 1 chữa mề đay: Chuẩn bị các loại thảo dược cỏ mần trầu, rau má, tang diệp, kim ngân hoa, tầm gửi dâu, quả ké, xương bồ, bạch thược, cam thảo, túc cầm và sài hồ. Làm sạch các nguyên liệu rồi cho nước vào sắc cạn còn 1 nửa thì chia ra uống hết trong ngày, dùng liên tục trong 30 ngày bệnh sẽ khỏi hẳn. 
  • Bài thuốc Đông y số 2 chữa mề đay: Sắc các loại thảo dược gồm kim ngân hoa, chi tử, phòng phong, huyền sâm, cỏ mực, cam thảo đất, nam hoàng bá, kinh giới. Nấu thuốc cùng 4 bát nước đầy, cô cạn còn 1 nửa thì chia uống 2 đến 3 lần/ ngày, mỗi ngày dùng 1 thang sẽ khỏi. 

Đối với những bài thuốc Đông y cần sử dụng trong một thời gian dài mới có hiệu quả bởi tác dụng thuốc phát huy chậm không như các loại thuốc tân dược. 

Điều trị bệnh mề đay bằng các mẹo dân gian

Cách điều trị mề đay cấp tốc bằng mẹo dân gian được nhiều người áp dụng khi các triệu chứng còn ở mức độ nhẹ, chưa gây ngứa nhiều. Những loại thảo dược từ thiên nhiên được sử dụng trong bài thuốc này vừa giúp làm dịu cơn ngứa, tiêu viêm, dưỡng ẩm mà lại không gây tác dụng phụ. 

Cải thiện nhanh cơn ngứa nổi mày đay bằng nước lá chè xanh
Cải thiện nhanh cơn ngứa nổi mày đay bằng nước lá chè xanh

Một số mẹo chữa bệnh mề đay hay bạn có thể áp dụng ngay tại nhà như: 

  • Sử dụng nha đam: Chất gel của lô hội có chứa nhiều nước, axit amin, chất nhầy, khoáng chất và vitamin có lợi cho da và quá trình khắc phục triệu chứng nổi mề đay. Bạn chỉ cần sử dụng thảo dược để bôi lên vùng da bị mề đay là được. 
  • Sử dụng lá chè xanh: Loại thảo dược này có tác dụng giải độc, tiêu viêm và thanh nhiệt rất tốt, bạn có thể tận dụng ngay để cải thiện các triệu chứng do nổi mề đay gây ra. Cách thực hiện khá đơn giản, bạn chỉ cần tắm lá chè xanh mỗi ngày một lần là được. 
  • Sử dụng bột yến mạch: Dược liệu này có chứa lượng lớn chất kẽm, chất chống oxy hóa với tác dụng cải thiện nhanh cơn viêm, sát trùng, dịu da và tiêu viêm. Do đó, bạn chỉ cần trộn 2 thìa bột yến mạch với 1,5 lít nước ấm để ngâm rửa mỗi ngày. 

Mẹo dân gian chữa nổi mề đay có hiệu quả hay không còn phụ thuộc vào cơ địa của mỗi người. Nếu các bài thuốc trên không có tác dụng bạn nên đổi sang những phương pháp điều trị khác hoặc sử dụng lá khế, gừng, kinh giới,…để giảm cơn mẩn ngứa nhanh chóng. 

Các phòng ngừa bệnh nổi mề đay

Quá trình chăm sóc và phòng bệnh đóng vai trò quan trọng giúp người bệnh hồi phục nhanh, hạn chế nguy cơ tái nhiễm. 

Các bác sĩ khuyên, người có cơ địa nhạy cảm, sức đề kháng yếu nên tăng cường bổ sung dưỡng chất trong chế độ dinh dưỡng để thanh lọc cơ thể và giải phóng histamin. Cụ thể, mề đay cấp kiêng gì, ăn gì nhanh khỏi sẽ được đề cập đến sau đây. 

Nên ăn gì?

Người bị nổi mề đay nên bổ sung các loại thực phẩm như sau: 

  • Thực phẩm có chứa nhiều vitamin A để hỗ trợ tái tạo tế bào, giúp da phát triển bình thường, hồng hào, không bị nứt nẻ. Người bệnh nên ăn các loại thực phẩm như cá chép, cà chua, gan bò, gan lợn, lươn,…
  • Thực phẩm có nhiều vitamin B như hạt điều, gạo lứt, chuối, óc chó,… để cơ thể phát triển khỏe mạnh, tăng cường miễn dịch và độ co giãn, đàn hồi cho da. 
  • Thực phẩm có nhiều vitamin C như cam, quýt, bưởi, táo, dâu tây,… để tăng cường sức đề kháng, thúc đẩy quá trình thải độc, đẩy lùi triệu chứng của bệnh mề đay. 
Vitamin C rất cần thiết với bệnh nhân bị nổi mày đay
Vitamin C rất cần thiết với bệnh nhân bị nổi mày đay

Nên kiêng gì?

Ngoài những thực phẩm cần tăng cường bổ sung thì người bệnh mề đay cấp cũng cần hạn chế một số loại thực phẩm dưới đây.

  • Thực phẩm có nhiều đạm như hải sản, thịt chó,… để tránh tạo áp lực lên hệ tiêu hóa, tăng nguy cơ tích lũy chất độc trong cơ thể. Các loại thực phẩm này còn có chứa một số loại protein “lạ” có thể khiến triệu chứng mề đay bùng phát nghiêm trọng hơn. 
  • Thực phẩm có nhiều đường và muối như đồ đóng hộp, đồ uống đóng chai,…nên hạn chế sử dụng bởi chúng có thể kích thích hệ thần kinh ngoại biên, làm mảng mề đay lan rộng. Nếu tiêu thụ quá nhiều nhóm thực phẩm này cơ thể sẽ háo nước, da mất độ ẩm tự nhiên, khô rát khiến cơn ngứa dữ dội, vùng da bị tổn thương khó hồi phục, tăng nguy cơ bị viêm nhiễm, lở loét. 
  • Tránh ăn đồ cay nóng, đồ có nhiều gia vị như ớt, cà phê, thuốc lá, rượu bia,… bởi chúng sẽ làm tăng lượng độc tố trong gan, thận và lớp niêm mạc dưới da khiến các triệu chứng nổi mề đay nghiêm trọng hơn hoặc có thể tái nhiễm nhiều lần. 
  • Ngoài ra người bệnh mề đay cấp tính còn cần phải hạn chế đồ ăn nhiều dầu mỡ bởi chúng  sẽ khiến hệ miễn dịch bị suy yếu. Tiêu thụ đồ ăn có nhiều dầu mỡ sẽ khiến cơ thể tích lũy chất béo dẫn đến tình trạng nổi mề đay nghiêm trọng hơn. 

Xem thêm

Chăm sóc, phòng ngừa

Bên cạnh vấn đề ăn uống, người bệnh cần chú ý đến một số vấn đề khác trong quá trình chăm sóc và phòng ngừa mề đay cấp, như: 

  • Kiêng ăn các loại thực phẩm có thể gây dị ứng nổi mề đay.
  • Thực hiện ăn chín, uống sôi với các loại thức ăn có tính lạnh, kết hợp cùng gia vị có tính ấm như sả, gừng,… để cân bằng. 
  • Nên có chế độ luyện tập phù hợp, ăn uống khoa học để tăng cường sức đề kháng và kiểm soát tinh thần, tránh bị căng thẳng. 
  • Hạn chế tiếp xúc với các tác nhân gây bệnh như bụi bẩn, lông động vật, nọc độc côn trùng, mủ thực vật, hóa chất, mỹ phẩm,…
  • Người bị mề đay cấp nên mặc quần áo thoáng mát, được làm từ cotton hoặc sợi tự nhiên bởi đây là chất liệu có khả năng thấm hút mồ hôi tốt. 
  • Mỗi ngày nên dùng kem dưỡng ẩm 2 lần sau khi tắm để đảm bảo làn da được cấp đủ độ ẩm cần thiết, phòng tránh những tác nhân gây bệnh. 
  • Trước khi ra ngoài nên bôi kem chống nắng trước 30 phút để tránh sự xâm hại của các tia UV. 
  • Phụ nữ đang mang thai hoặc cho con bú dễ bị nổi mề đay cấp vì vậy cần phải vệ sinh cơ thể sạch sẽ, tránh để tinh thần rơi vào trạng thái lo âu. 
  • Người có có hệ bài tiết mồ hôi quá mức nên tránh tập những môn thể thao có cường độ mạnh để cải thiện triệu chứng, hạn chế nguy cơ bị nổi mề đay cấp. 
  • Người bị nổi mề đay nên kiêng gió để bệnh mau khỏi hơn. 
  • Khi thời tiết giao mùa hãy chủ động giữ ấm cơ thể để hạn chế nguy cơ mắc bệnh. 
  • Mỗi ngày uống đủ 2 đến 2,5 lít nước đảm bảo hệ bài tiết hoạt động tốt. 
  • Vệ sinh nhà cửa, phòng ngủ sạch sẽ để tránh các dị nguyên gây bệnh trong chính nơi mình sống. 
  • Người bị nổi mề đay không dùng mỹ phẩm, sản phẩm dưỡng da, xà bông tắm trong thời gian điều trị bệnh. 
  • Tránh ngủ chung với chó mèo, không để lọ hoa trong phòng ngủ bởi đây là một trong những yếu tố có thể gây bệnh. 
  • Nếu đã có tiền sử dị ứng với một tác nhân nào đó người bệnh phải tuyệt đối không được tiếp xúc đến. 
  • Khi điều trị bệnh lý cần phải thực hiện theo đúng chỉ định của bác sĩ, thông báo chính xác về tình trạng sức khỏe và tiền sử bệnh để được tư vấn phác đồ và thuốc điều trị phù hợp. 

Những biểu hiện, nguyên nhân của mề đay cấp ra sao chúng tôi đã giúp bạn đọc tìm hiểu kỹ. Thông thường các triệu chứng bệnh sẽ khởi phát và tự khỏi không cần chăm sóc, điều trị. Nếu bệnh có những dấu hiệu nghiêm trọng người bệnh nên đến gặp bác sĩ ngay để xử lý, tránh nguy cơ xuất hiện biến chứng.

NÊN ĐỌC

Ngày đăng 8:00 - 15/11/2020
Cập nhật lúc: 11:59 AM , 17/11/2020
Đánh giá bài viết

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *