Hành trình gian nan phục dựng bài thuốc Nhất Nam Tiêu Thạch Khang

Hành trình gian nan phục dựng thành công bài thuốc Nhất Nam Tiêu Thạch Khang đặc trị sỏi tiết niệu, sỏi mật

Để phục dựng thành công bài thuốc Nhất Nam Tiêu Thạch Khang đặc trị sỏi tiết niệu, sỏi mật, đội ngũ chuyên gia, bác sĩ tại Nhất Nam Y Viện và Viện Nghiên cứu và Phát triển Y dược cổ truyền dân tộc đã mất rất nhiều thời gian, công sức quay lại cố đô Huế và tìm kiếm những giai thoại cổ xưa. 

Tương truyền giai thoại về bài thuốc trị sỏi của Thái y viện triều Nguyễn 

Thái y viện là bộ phận chuyên chăm sóc sức khỏe cho vua chúa triều Nguyễn

Trong dòng chảy lịch sử Việt Nam, với hơn 143 năm tồn tại, triều đại nhà Nguyễn đã có rất nhiều đóng góp cũng như sức ảnh hưởng lớn đến nền kinh tế – văn hóa – xã hội của nước ta sau này. Một trong những đóng góp lớn nhất của triều đại Nhà Nguyễn đó chính là nền Y học Cung Đình Huế, nổi bật với Thái y viện – Nơi được xem như Bộ y tế bây giờ. 

Dưới triều đại Nhà Nguyễn, Thái y viện là bộ phận chuyên chăm lo sức khỏe cho vua chúa cũng như hoàng thân quốc thích. Vào năm Gia Long thứ nhất 1802 Thái Y Viện chính thức được thành lập, đến năm 1804 chính thức hoàn thành. Là bộ phận chăm sóc sức khỏe vua chúa do đó việc tuyển thái y rất gắt gao. Thường thái y được tuyển phải có y thuật cao tay, rành về các bài thuốc, vị thuốc và kê “đúng người đúng bệnh”. Bên cạnh việc thăm khám, kê đơn thuốc đội ngũ thái y viện còn phải tìm kiếm các dược liệu quý, bào chế nên các bài thuốc quý và hiệu quả để tiến dâng lên vua. Có lẽ nhờ vậy mà chỉ trong vòng 143 năm, Thái Y Viện đã quy tụ được rất nhiều ngự y giỏi, nhiều bài thuốc quý, cây thuốc quý mà trong nhân gian gần như khó có thể tìm được. 

Các ngự y trong Thái y viện đều được tuyển chọn kỹ lưỡng

Trong rất nhiều giai thoại về những bài thuốc cổ phương tiến dâng lên vua thì các bài thuốc điều trị sỏi cũng có rất nhiều giai thoại. Bởi lẽ bệnh sỏi là một bệnh rất dễ gặp, nhất là với đất nước nhiệt đới như Việt Nam, người dân thường ăn nhiều rau muống, các loại rau cải, hải sản,… đây là những thức ăn rất dễ tạo sỏi. 

Vì vậy để nâng cao sức khỏe và điều trị bệnh sỏi cho các hoàng thân, quốc thích, đội ngũ Thái y viện đã tìm rất nhiều loại thảo dược quý như: Kim ngân hoa, Kim tiền thảo, Bồ công anh, Ké đầu ngựa, Hồng hoa, Chỉ xác, …. để bào chế nên các bài thuốc trị sỏi cho vua chúa. 

Các bài thuốc trị sỏi dưới triều Nguyễn đều cho hiệu quả điều trị rất cao, vua chúa nhà Nguyễn dùng thuốc đều rất hài lòng. Thế nhưng sau này khi triều đại nhà Nguyễn sụp đổ thì những bài thuốc quý này cũng trôi vào quên lãng. 

Hành trình quay lại cố đô để tìm kiếm những bí ẩn về các bài thuốc cổ xưa

Ts.Bs Nguyễn Thị Vân Anh cùng đội ngũ cộng sự đã gặp gỡ nhiều đơn vị tại Huế

Trong suốt những năm còn đang công tác tại các bệnh viện lớn, bác sĩ Nguyễn Thị Vân Anh đã được biết đến những giai thoại này. Tuy nhiên chỉ đến khi về hưu bác sĩ mới thật sự có thời gian để quay về Huế tìm hiểu rõ ngọn ngành của những bí mật này. 

Trong khoảng thời gian quay lại Huế, bác sĩ Nguyễn Thị Vân Anh cùng cộng sự của mình đã gặp rất nhiều cá nhân, tổ chức để sưu tầm những tài liệu quý. Từ gặp gỡ các đơn vị như: Hội Đông y tỉnh Thừa Thiên Huế, Sở Văn hoá và Thể thao tỉnh Thừa Thiên Huế, Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế, Thư viện Quốc gia Việt Nam, Trung tâm bảo tồn di tích cố đô Huế, … đến các nhà nghiên cứu văn hoá, lịch sử Cung đình Huế như: Trần Đình Sơn, Phan Thuận An,… 

Đặc biệt, trong thời gian quay lại Huế Ts.Bs Nguyễn Thị Vân Anh và cộng sự đã được gặp cụ Lê Thị Dinh (người cung nữ cuối cùng của triều Nguyễn). Cụ Lê Thị Dinh đã từng được sắc thuốc và hầu hạ vua chúa thời xưa nên hiểu rất rõ quy trình khám chữa bệnh lúc bấy giờ. Ngoài ra đội ngũ nghiên cứu còn được gặp lương y Thích Tuệ Tâm – Trụ trì Tuệ Tĩnh Đường Liên Hoa, Phó chủ tịch Hội Đông y Thừa Thiên Huế.

Cuộc gặp gỡ giữa Ts.Bs Nguyễn Thị Vân Anh với Mệ Dinh – Người cung nữ cuối cùng của triều Nguyễn

Sau cuộc gặp gỡ này, đội ngũ nghiên cứu đã được tiếp cận với cuốn Châu Bản Triều Nguyễn – Ngự Dược Nhật Ký – Đây là một tài liệu quý ghi chép lại những bài thuốc, vị thuốc quý tiến dâng lên vua chúa. Cuốn Châu Bản Triều Nguyễn ghi chép lại rất nhiều bài thuốc quý như các bài thuốc điều trị xương khớp, mất ngủ, sinh lý nam, sỏi, …. 

Sau thành công của bài thuốc điều trị xương khớp Nhất Nam Tiêu Thạch Khang và bài thuốc Uy Long Đại Bổ đặc trị sinh lý nam, đội ngũ nghiên cứu nhận thấy rất nhiều tài liệu quý về bài thuốc trị sỏi có trong cuốn Châu Bản Triều Nguyễn – Ngự Dược Nhật Ký. Và đội ngũ nghiên cứu cũng nhận thấy hiện nay tỉ lệ người mắc bệnh sỏi đang rất cao nhưng lại chưa thực sự có một bài thuốc nào có thể chữa giúp điểm căn bệnh này. Vì vậy, một lần nữa đội ngũ nghiên cứu đã nghiên cứu và phục dựng thành công bài thuốc Nhất Nam Tiêu Thạch Khang đặc trị sỏi thận tiết niệu, sỏi mật. 

Sau khi có được cuốn Châu Bản Triều Nguyễn trong tay, đội ngũ nghiên cứu đã nghiên cứu thành công bài thuốc xương khớp

Phục dựng thành công bài thuốc Nhất Nam Tiêu Thạch Khang đặc trị sỏi thận tiết niệu, sỏi mật 

Trong quá trình nghiên cứu bài thuốc đặc trị sỏi, đội ngũ nghiên cứu đã tìm hiểu rất kỹ những bài thuốc cổ phương có trong cuốn Châu Bản Triều Nguyễn và nhận thấy nếu chỉ bào chế thành 1 bài thuốc duy nhất điều trị cho cả sỏi tiết niệusỏi mật thì hiệu quả sẽ không cao. Bởi vì sỏi tiết niệu nằm ở hệ tiết niệu còn sỏi mật nằm ở gan, do đó tính chất của sỏi cũng sẽ khác nhau. Vì vậy đội ngũ chuyên gia, bác sĩ đa nghiên cứu và bào chế thành công 2 bài thuốc điều trị sỏi: Nhất Nam Tiêu Thạch Khang đặc trị sỏi tiết niệu và Nhất Nam Tiêu Thạch Khang đặc trị sỏi mật.

Ts.Bs Nguyễn Thị Vân Anh và các cộng sự trao đổi, nghiên cứu bài thuốc

Cả 2 bài thuốc Nhất Nam Tiêu Thạch Khang đặc trị sỏi thận tiết niệu, sỏi mật đều tuân thủ nguyên tắc “kiềng 3 chân” trong điều trị. Tức là bài thuốc vừa giúp bào mòn sỏi thành bụi mịn để đào thải ra ngoài vừa giúp bổ can thận để ngăn chặn sỏi tái phát và chống viêm, tiêu viêm để người bệnh không bị đau, viêm nhiễm. 

Trong đó mỗi bài thuốc đều có 3 bài thuốc nhỏ cụ thể như sau: 

Bài thuốc Nhất Nam Tiêu Thạch Khang đặc trị sỏi tiết niệu: 

  1. Nhất Nam Tiêu Thạch Hoàn đặc trị sỏi tiết niệu

– Thành phần: Bài thuốc này được bào chế từ các dược liệu cao cấp như: Thạch vĩ, Kim tiền thảo, Hạt chuối,Chi tử, Ô dược, Sa tiền tử, Ngưu tất, Chỉ xác, Xích thược, Râu mèo, Hồng hoa,

– Tác dụng: Bài thuốc này có tác dụng hành khí, hoạt huyết lợi tiểu, bài thạch. 

  1. Nhất Nam Bổ Thận Hoàn

– Thành phần: Hoài sơn, Liên nhục, Sinh địa, Kỷ tử, Phá cố chỉ, Quy bản, Thỏ ty tử

– Tác dụng: Bài thuốc tăng cường bổ thận, khí hóa bàng quang

  1. Nhất Nam Giải Độc Hoàn

– Thành phần: Hoàng liên, Hoàng cầm, Hoàng bá, Bán biên liên, Khổ sâm, Bồ công anh, Ké đầu ngựa, Kim ngân hoa

– Tác dụng: Bài thuốc có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, táo thấp, tiêu viêm, giảm đau

Bài thuốc Nhất Nam Tiêu Thạch Khang đặc trị sỏi tiết niệu

Bài thuốc Nhất Nam Tiêu Thạch Khang đặc trị sỏi mật 

  1. Nhất Nam Tiêu Thạch Hoàn đặc trị sỏi mật

– Thành phần: Kim tiền thảo, Kê nội kim, Ô dược, Chỉ xác, Tỳ giải, Xích thược, Ý dĩ, Đương quy, Chi tử, Nhân trần, Uất kim, 

– Bài thuốc có tác dụng: Hành khí, hoạt huyết, lợi đởm (lợi mật), bào mòn sỏi, bài sỏi ra ngoài cơ thể theo cơ chế tự nhiên. 

  1. Nhất Nam Bổ Can Hoàn

– Thành phần: Chi tử, Hạ khô thảo, Ý dĩ, Long đởm thảo, Ngũ vị, Mật nhân, Nhân trần, 

– Tác dụng: Bài thuốc có tác dụng thanh can, bổ can, lợi mật (Lợi đởm)

  1. Nhất Nam Giải Độc Hoàn

– Thành phần: Hoàng liên, Hoàng cầm, Hoàng bá, Bán biên liên, Khổ sâm, Bồ công anh, Ké đầu ngựa, Kim ngân hoa

– Tác dụng: Bài thuốc có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, táo thấp, tiêu viêm, giảm đau

Bài thuốc Nhất Nam Tiêu Thạch Khang đặc trị sỏi mật

Chia sẻ về bài thuốc Nhất Nam Tiêu Thạch Khang đặc trị sỏi tiết niệu, sỏi mật, Ts.Bs Nguyễn Thị Vân Anh – Giám đốc chuyên môn Nhất Nam Y Viện, Viện trưởng Viện nghiên cứu và Phát triển Y dược cổ truyền dân tộc chia sẻ: “Trong quá trình nghiên cứu và phục dựng bài thuốc Nhất Nam Tiêu Thạch Khang đặc trị sỏi tiết niệu, sỏi mật chúng tôi nhận thấy cơ địa của người Việt xưa với nay rất khác nhau. Đặc biệt trong cuốn Châu Bản Triều Nguyễn – Ngự Dược Nhật Ký lại ghi chép rất nhiều tài liệu về bài thuốc trị sỏi. Vì vậy nếu chỉ bào chế thành 1 bài thuốc chung thì rất khó để điều trị cho mọi loại sỏi. Do đó chúng tôi đã bào chế thành hai bài thuốc đặc trị sỏi mật riêng và sỏi tiết niệu riêng. Trong mỗi bài thuốc sẽ có 3 bài thuốc nhỏ đảm nhiệm các chức năng nhiệm vụ khác nhau. Nhờ vậy hiệu quả điều trị sẽ cao hơn so với những bài thuốc thông thường”. 

Bài thuốc Nhất Nam Tiêu Thạch Khang đặc trị sỏi tiết niệu, sỏi mật sau khi nghiên cứu thành công đã được đưa vào ứng dụng thực tế và đạt được kết quả cao trong điều trị bệnh. 

Kết quả nghiên cứu lâm sàng từ Viện NC và PT Y dược cổ truyền dân tộc

Việc nghiên cứu và phục dựng thành công của bài thuốc Nhất Nam Tiêu Thạch Khang đặc trị sỏi tiết niệu, sỏi mật đã mở ra một hướng đi mới cho nền y học cổ truyền nước ta. Bài thuốc này ra đời sẽ giúp hàng ngàn bệnh nhân bị sỏi tiết niệu, sỏi mật không còn phải lo lắng vì nỗi đau bệnh tất. 

Thông tin liên hệ

Biệt thự 16, Ngõ 168 Nguyễn Khánh Toàn, Cầu Giấy, Hà Nội

Hotline tư vấn và đặt lịch lịch khám: (024) 8585 1102

 

Ngày đăng 16:33 - 23/07/2020
Cập nhật lúc: 9:34 AM , 16/10/2020
Đánh giá bài viết

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *